Panik Atak

PANİK ATAK NEDİR?

,Ani başlayan kişiyi kötü bir şey olacağına dair kaygılandıran, dakikalar içinde nefes almada güçlük hissi, kalp çarpıntısı, vücutta uyuşmalar, ağız kuruluğu, titreme, terleme vb. şikayetler nedeniyle kişide kontolü kaybetme, çıldırma ya da ölüm korkusu şeklinde kendini göstermektedir. Atak yaşayan kişi yeni atağın ne zaman geleceğine dair korkular yaşamaya başlar. Atak geldiğinde ‘’Ya bu sefer ölürsem? Ya çıldırırsam ? Ya kimse bana yardım edemezse ?’’ gibi korkular yaşamaya başlayan kişi bazen o kadar endişeli bir beklenti içine girer ki  günlük işlerini yapamaz hale gelir. Birçok anksiyete bozukluğuna panik ataklar eşlik edebilmektedir. Kişi panik atak sırasında en korkunç senaryoları zihninde canlandırır ve zihninde oluşturduğu bu yanlış imgeler panik atakların bir kısır döngüye girmesine neden olur.  

PANİK ATAK BELİRTİLERİ NELERDİR?

-Ani başlayan kalp çarpıntısı, titreme, terleme hali

-Nefes almakta güçlük yaşama, nefes açlığı, tıkanır gibi olma

-Ellerde ve ayaklarda uyuşma, soğuma hissi

-Sanki gögüs kafesinde bir sıcaklık, ağırlık hissi

-Bulantı hissi, hazımsızlık, gerginlik hissi

-Başından aşağı kaynar sular dökülüyor gibi hissetme

-Sersemlik hissi, baş dönmesi, bayılacakmış gibi hissetme

-Kendini ya da çevreyi değişmiş, tuhaf hissetme

-Ölüm korkusu

-Kontrolünü kaybetme, çıldırır mıyım korkusu yaşarlar.

Bu belirtilerden 4 veya daha fazlası mevcutsa panik atak olduğunu söyleyebiliriz. Panik atak 10-15 dakika sürebildiği gibi bazen 1 saate kadar da sürebilmektedir.

PANİK ATAK NASIL BAŞLAR?

Ortada bir neden yokken ya da stresli bir yaşam olayı sonrasında birden aniden başlayan nefes darlığı, gögüste daralma, çarpıntı, içinin bir tuhaf olması, titreme, terleme, bayılacakmış hissi, ölüm korkusu neticesinde kişi kendini bir felaket senaryosu içinde bulabilir. Bazen aklından geçen felaket senaryoları kişinin bir an önce hastane acil servisine gitmesine neden olur. 

Kişi bu felaket senaryosunda genellikle kalp krizi geçirdiğini ya da felç geçireceğini düşünür, bazen de çıldıracağını ya da aklını yitireceğine dair korku duymaktadır. Bu senaryoya o kadar inanır ki çeşitli tetkikler yaptırmak üzere bir an önce bir hastaneye ulaşmaya çalışır. 

Kişi bazen aklından herhangi bir senaryo geçmediğini sadece içinde bulunduğu durumun kendisine büyük bir acı verdiğini bir an önce geçmesini ister ancak bu durumun geçmeyeceğinden endişelenir.

Acısının dindirmek için gittiği hastanelerde yapılan tetkikler ve muayenelerde şikayetlerine neden olabilecek fiziksel bir hastalığa rastlanmaz ve durumun strese bağlı olduğu söylenir ve psikiyatriste başvurması gerektiği söylenir. Kişinin yaşamış olduğu endişe uygulanan kaygı giderici ilaçlarla biraz hafiflemesine rağmen kişi az önce yaşadığı dehşet dolu dakikaları yeniden yaşamaktan endişe etmeye başlar ve çoğunlukla bir beklenti anksiyetesine kapılır.

PANİK ATAKLAR TEKRARLAMAYA BAŞLAR

İlk başvurulan hastane deneyiminden sonra kısa süreli rahatlayan kişide bir müddet sonra ikinci, üçüncü panik ataklar olmaya başlar ve kişi çoğunlukla yaşamış olduğu bu dehşet verici panik duygusu ile yeniden kendini hastane acil servisinde bulur. Ya bu defa gerçekten şikayetlere neden olan ciddi bir durum varsa paniği ile ister istemez hastaneye gider ancak tekrar yapılan tetkiklerde herhangi bir fiziksel hastalığa rastlanmaz ve yapılan kaygı giderici iğne, ilaç tedavileri sonrasında psikiyatriste başvurması istenir. 

Panik atak yaşan kişiler ilk etapta bu durumu tek başlarına çözümleyeceklerini düşünüp psikiyatriye başvurmak istemeyebilirler ve yaşadıkları panik atakların şidddeti her geçen gün artabilir. Tabiki tedavi edilmeyen panik atak bir akıl hastalığına çevrilmez ya da kalp krizi, ölüm vb bir durum panik atak nedeniyle görülmez. Ancak panik ataklar zamanında ve doğru tedavi edilmezse depresyon, anksiyete bozuklukları vb ek bir psikiyatrik hastalığın gelişmesine, panik atakların kronik bir hal almasına, mesleki ve sosyal işlevselliğin bozulmasına neden olur. Kişi yaşamış olduğu panik ataklar nedeniyle gündelik işlerini yapamaz, hayattan zevk alamaz hale gelebilir.

ÇEVREMİZDEKİ İNSANLAR BAZEN PANİK ATAKLARI OLUMSUZ ETKİLEYEBİLİR.

Çevremizde bulunan yakınlarımız panik atak yaşadığımız sırada bizleri motive etmek amacıyla söylediği sözle bazen bizlerin kendimiz daha kötü hissetmemize neden olabilir. Çevreden gelen sen güçlüsün, bu işin üstesinden gelirsin, senin stres yapacak bir durumun yok ki, hayatın dört dörtlük kafana takma, biraz kendine zaman ayırmalısın, biraz gez, dolaş, eğlen geçer vb söylemler içinde bulunduğumuz durum nedeniyle kendimizi çaresiz hissetmemize, acaba bende bir sorun mu var? neden bu işin üstesinden gelemiyorum şeklinde düşünmemize ve motivasyonumuzun düşmesine neden olur. Halbuki panik atakta diğer fiziksel hastalıkları gibi beynin bir hastalığıdır, bazen stresli yaşam olayları tetikleyeceği gibi bazen de panik atak yaşamak için herhangi bir neden olmasına gerek olmaz. Her insan hayatının bir döneminde panik atak yaşayabilir ve bu geçici bir durumdur. Çoğunlukla alınacak profesyonel destekle kolayca bu işin üstesinden gelebiliriz.

PANİK ATAK VE AGAROFOBİ

Panik atak yaşayan kişiler bir müddet sonra atakların olması muhtemel yerlerden kaçınmaya başlarlar. Örneğin tek başlarına sokaka çıkamazlar, asansöre binemezler, trafiğe çıkmak istemezler, dar sokaklara girmek istemezler, alışveriş merkezi vb insan kalabalığını olduğu yerlere ya hiç girmezler ya da mutlaka yanlarında güvenebilecekleri bir tanıdıkları olsun isterler. 

Agarafobi olarak adlandırılan bu durum yalnız başınayken panik atak yaşadığında yardım alamayacağını düşündüğü yerlerden kaçınma durumudur ve kişinin hayatını son derece olumsuz etkiler. Özellikle tedavi edilmeyen kişiler bir müddet sonra evden çıkamaz hale gelebilirler.

Agarafobi panik atak yaşayan kişilerin %60’ında görülebilen bir durumdur.

PANİK ATAK NE SIKLIKTA GÖRÜLÜR ?

Her insan hayatının bir döneminde panik atak yaşayabilir ve bir daha yaşamaz. Eğer yaşadığımız panik atak tekrarlamaya başladıysa ve sosyal ve mesleki işlevselliği azaltıyorsa tedavi sürecine girmemizde fayda vardır. Toplumda %3-5 arasında görülen bu durum  düzenli bir tedavi ile tamamen düzelen bir durumdur.

PANİK ATAK TEDAVİSİ MÜMKÜN MÜ?

Panik atak tedavisinde iki türlü tedavi mümkündür. Ya ilaç tedavisi ile yaklaşık 1 yıl sürdürülecek bir tedavi ya da psikoterapi ile yaklaşık 1 yıl sürecek bir tedaviden söz etmek mümkündür.

Panik Atakta İlaç Tedavisi

Panik atak nedeniyle kullanılacak ilaç tedavisine kişi ayrıntılı değerlendirildikten sonra karar verilmelidir. Kullanılacak olan antidepresan kişiye özgü olmalı ve tedavi süreci planlanmalıdır. İlaç tedavisinden beklenen etkinin 15 gün sonra ortaya çıkmaya başlayacağı bilinmelidir. Bazen şiddetli atak yaşayan kişilerde bu 15 günlük sürede rahatlatma amacıyla ek ilaçlarda verilebilmektedir. Uygulanan ilaç tedavisinin belli aralıklara değerlendirilmesi gerekirse doz değişimi ya da ilaç değişimi yapılacağı bilinmelidir. Eğer panik atak yaşıyorsanız bu durumu önemseyin ve beyin- beden sağlığınız için size ancak doktorunuzun önerdiği ilaçı kullanmaya başlayın. Maalesef günümüzde yapılan en büyük hatalardan biri başkasına iyi geldiğini duyduğumuz ilaçı kendimize başlamamız olacaktır.

Panik Atak Tedavisinde Psikoterapi

Panik atak tedavisinden ilaç tedavisi kadar etkili ikinci bir yöntemse bilişsel davrnışcı terapilerdir. Bu süreçte hastanın yaşamış olduğu fiziksel belirtiler yanlış yorumlaması engellenmeye çalışılır. Panik atağın doğası, fiziksel belirtilerin nedenleri hastaya aktarılır. İçinde bulunduğu panik atak nöbetleri ile baş etme yöntemleri, nefes egzersizleri öğretilir. Bu hastalığa neden olan düşünce kalıplarının düzeltilmesi ana hedeftir.

Panik atak tedavisi için öncelikle bir psikiyatrik muayene sonrası kesin tanı koyulmalı sonrasında kişinin şikayetlerine göre ilaç ve psikoterapi yöntemleri ile tedavi edilmelidir. Tedavi başladıktan sonra birkaç gün içinde panik atakların şiddeti azalmaya başlayabilir. Tam tedavi için en az 12 aylık bir süreye ihtiyaç vardır. Bilişsel davranışçı terapi yöntemleri ile kişinin yanlış düşünceleri değiştirilmeli, ataklarla baş etme yöntemleri öğretilmelidir.

 

WhatsApp chat